آزمون ویلکاکسون (Wilcoxon Signed Ranks Test)

در آزمون مک نمار، این مطلب مورد مطالعه قرار می گیرد که آیا تغییرات از موافق به مخالف است یا برعکس. اما اگر علاوه بر جهت تفاوتها، اندازهء نسبی آنها نیز مد نظر باشد، آنگاه باید آزمون ویل کاکسون را به کار برد.

این آزمون نظیر آزمون من وایت نی است، و وقتی به کار برده می شود که داده ها  دست کم در مقیاس ترتیبی و به صورت رتبه های علامتگذاری شده باشند. این آزمون در داده های پارامتری تقریباً با آزمون t استیودنت متناظر است.

برای نحوه اجرای این آزمون به قسمت "ادامه مطلب" رفته و فایل PDF را دانلود کنید.

ادامه نوشته

آزمون علامت یا نشانه (Sign Test)

آزمون علامت را هنگامی به کار می برند که ارزشیابی متغیر مورد مطالعه با روشهای عادی یا روشهای اعمال شده قابل اندازه گیری نباشد. از آنجائیکه که در این آزمون برای پیدا کردن ناحیه بحرانی به جدول خاصی نیاز نیست، جزو آسانترین آزمونهای ناپارامتری محسوب می شود.

در این آزمون به جای مقادیر عددی از علامت (+) و (-) استفاده می شود، بدین دلیل این آزمون را آزمون علامت می نامند. این آزمون چه جامعه مورد مطالعه نرمال باشد و چه نباشد کاربرد دارد، بنابراین شرطی در مورد توزیع ندارد. اگر آزمودنیها از یک یا دو جامعهء مختلف باشند، نیز اشکالی پیش نمی آید.تنها شرط این آزمون آن است که اولاً، توزیع متغیر مورد مطالعه پیوسته باشد و ثانیاً احتمال برابر بودن نمرهء هر زوج با یکدیگر صفر باشد. در نتیجه، زوجهائی که که نمره یا امتیاز آنها یکسان باشد از حجم نمونه حذف می شوند.

برای نحوه اجرای این آزمون به قسمت "ادامه مطلب" رفته و فایل PDF را دانلود کنید.

ادامه نوشته

آزمون فریدمن (Friedman Test)

این آزمون زمانی بکار می رود که مقیاس اندازه گیری حداقل در سطح مقیاس ترتیبی باشد. این آزمون مشابه کروسکال والیس است، با این شرط که K گروه نمونه جور شده باشند.

توان آزمون فریدمن در مقایسه با قویترین آزمون پارامتری برای K گروه مستقل یعنی آزمون F یکسان است. آزمون فریدمن برای تجزیهء واریانس دوطرفه (برای داده های ناپارامتری) از طریق رتبه بندی به کار می رود.

برای نحوه اجرای این آزمون به قسمت "ادامه مطلب" رفته و فایل PDF را دانلود کنید.

ادامه نوشته

آزمون کوکران (Cochran Test)

آزمون کوکران در واقع تعمیم یافتهء آزمون مک نمار است. این آزمون، بویژه، وقتی مناسب است که داده ها به صورت مقیاس اسمی یا رتبه ای باشند. با این آزمون فرضیه های گوناگونی می توان سنجید، مثلاً آزمون اینکه آیا سوالات موجود در امتحان از نظر شکل و آسان بودن با یکدیگر تفاوت دارند. یعنی دشواری آنها یکسان بوده است؟ البته، اصل بر این است که سوالات دو مقوله ای باشد، مانند پیروزی و شکست یا جملات مشابه اینها.

حال اگر به جای چند سوال تنها یک سوال مطرح باشد، منتها در K موقعیت مختلف بررسی شود، با این شرط که همهء n آزمودنی (n فرد) در موقعیت های مختلف شرکت کنند، در این حال مشخص می شود که آیا K موقعیت مورد بررسی تاثیرات معنی داری در پاسخهای آزمودنیها به آن سوال دارند یا نه.

برای نحوه اجرای این آزمون به قسمت "ادامه مطلب" رفته و فایل PDF را دانلود کنید.

ادامه نوشته

آزمون مک نمار ( McNemar Test)

آزمون ناپارامتری مک نمار زمانی بکار برده می شود که یافته ها (چه به صورت سطح اندازه گیری رتبه ای و چه غیر رتبه ای یا اسمی) معنی دار بودن تغییرات یا تاثیرگذاری را بویژه برای طرح های اجرایی و مقایسهء شرایط " قبل از اجرا و بعد از اجرای" طرح، نشان بدهند. در واقع، این آزمون برای سنجش میزان تاثیر عملکرد و تدابیر بکار می رود، مثلاً تاثیر تبلیغات برای کاهش میزان افزایش افزایش جمعیت یا ... بکار می رود.

برای نحوه اجرای این آزمون به قسمت "ادامه مطلب" رفته و فایل PDF را دانلود کنید.

ادامه نوشته

آزمون میانه (Median Test )

این آزمون تقریباً همتای پارامتری آزمونهای t  ،  Z،  F است؛ در واقع وقتی دو یا چند گروه نمونه  از میان دو یا چند جامعهء مستقل با توزیعهای یکسان انتخاب شوند می توان آنرا بکار برده، البته به شرطی که مقیاس اندازه گیری دست کم ترتیبی باشد و بین داده ها همرتبه وجود نداشته باشد. در این آزمون لزومی ندارد که حتماً حجم گروههای نمونه با یکدیگر برابر باشد. همچنین این آزمون را می توان برای مقایسهء توزیع های چند جامعه بکار برد و کاربرد آن را به مواردی که گروهها با یکدیگر وابسته اند (مانند توزیع های جور شده) تعمیم داد.

برای نحوه اجرای این آزمون به قسمت "ادامه مطلب" رفته و فایل PDF را دانلود کنید.

ادامه نوشته

آزمون کروسکال – والیس (Kruskal–Wallis )

این آزمون متناظر با آزمون F می باشد، و در مواردی بکار می رود که مانند آزمون F تعداد گروهها بیش از دو باشد، همچنین ، بتوان مشاهدات را در بین گروههای مستقل رتبه بندی کرد؛ یعنی مقیاس اندازه گیری دست کم، ترتیبی باشد.

این آزمون، متفاوت بودن یا نبودن بیش از دو گروه مستقل را از لحاظ رتبه بندی مورد ارزیابی قرار می دهد.

نکته حائز اهمیت در این آزمون این است که فرضیه های مخالف در این آزمون همواره بدون جهت است، یعنی نشان می دهد که گروهها با یکدیگر تفاوت دارند، اما هرگز نمی گوید که کدام گروه بالاتر و کدام گروه پائین تر است.

برای نحوه اجرای این آزمون به قسمت "ادامه مطلب" رفته و فایل PDF را دانلود کنید.

ادامه نوشته

آزمون تک نمونه ای دورها (One Sample Runs Test) یا آزمون ولد- ولفویتس (Wald – Wolfowittz)

این آزمون از جمله آزمونهائی است که ضعف آزمون کای – دو  را مشخص می کند، در حالی که آزمون کای – دو  تنها بر فراوانی ها متمرکز می شود، در مواردی لازم می آید که توالی و ترتیب رویدادها مورد بررسی قرار گیرد. این آزمون جهت بررسی تصادفی بودن نمونه انجام می گیرد.

برای نحوهء اجرای آزمون تک نمونه ای دورها بایستی فابل PDF را از قسمت "ادامه مطلب" دانلود کنید.

ادامه نوشته